۳۵- نمودار پارتو

نمودار پارتو یکی از پرکاربردترین و مفید ترین نمودارهایی است که در مورد حل مشکلات در سازمان ها ( و نیز رسیدگی عوامل مهم و تاثیر گذار در هر موردی) کمک فراوانی می کند. این نمودار را می توان اولین قدم برای شروع تجزیه و تحلیل ها در کنترل آماری فرآیند SPC نامید.

 

 

نمودار پارتو چیست:

 

این نمودار، یک نمودار میله ای است که برای تفکیک " معدود موارد حیاتی" از " فراوان تعداد کم اثر" مورد استفاده قرار می گیرد. این نمودار بر اساس اصل پارتو می باشد که بیان کرده 80% اثرات در نتیجه 20% مشکلات است و 20% باقی اثرات در نتیجه 80% باقیمانده مشکلات. لذا 20% مشکلات " معدود موارد حیاتی" و 80% آنها "فراوان تعداد کم اثر" است. بر اساس اصل پارتو که در قرن 19 بیان شد، وی ادعا کرد که 80% دارایی ها در اختیار تنها 20% افراد است و باقی 20% دارایی ها در اختیار 80% باقیمانده افراد می باشد. این اصل به خوبی در مورد مسائل کیفی قابل تعمیم است. این نمودار به شما کمک می کند تا:

 

·          تعداد مشکلات عمده خود را از بین انبوه مشکلات ممکن جدا کنید. این امر به شما امکان می دهد تا تلاش برای بهبود را بطور موثر انجام دهید.

 

·          اطلاعات را بر اساس اهمیت یا اولویت رتبه بندی کنید.

 

·          تعیین دقیق مشکلات مهمتر بر اساس اطلاعات داده ای.

 

 

چگونه از آن استفاده کنیم:

 

مشکلات احتمالی را شناسایی کنید: از روش های تولید ایده (نظیر جلسات توفان مغزی) برای تعیین کلیه مشکلات ممکن در زمینه مورد نظر استفاده کنید.

 

 

 اطلاعات جدید جمع آوری و یا از گزارش های موجود در مورد فرآیند استفاده کنید: اطمینان پیدا کنید که واحدهای اندازه گیری در همه داده ها یکسان است. ویژگی هایی که باید بر اساس آن نمودار تهیه شود (به عنوان مثال مشکلات یا دلایل وقوع آنها را) ‌انتخاب کنید. دقت کنید که این ویژگی ها باید بگونه ای باشد که هر داده فقط به یک طبقه تخصیص پیدا کند. 

 

 

نمودار را تهیه کنید: در نمودار واحد داده ها را بر روی ستون عمودی و ویژگی ها (مشکلات) را بر روی ستون افقی قرار دهید.

 

 

اطلاعات را در نمودار نمایش دهید: طبقه بندی ها را بر اساس میزان تواتر (میزان تکرار) رتبه بندی کنید. برای این کار از زیاد به کم و از چپ به راست نمودار را رسم کنید. می توان از یک طبقه بندی با عنوان "غیره" (Other) برای طبقه بندی ایراداتی که کمترین تواتر را دارند استفاده کرد. از محور عمودی سمت راست برای نشان دادن درصد میزان رخداد می توان استفاده کرد.

نمودار پارتو

 

 

نکات قابل یادآوری:

 

·     واحد اندازه گیری می تواند نمودار پارتو را به شدت دچار تغییر کند. در مثال شکل فوق در صورتیکه واحد  اندازه گیری تعداد رخداد ایراد باشد ، ایراد مربوط به نقاط کثیف یا Dirt Spot بیشترین تواتر را خواهد داشت. در صورتیکه واحد اندازه گیری میزان هزینه ناشی از ایراد باشد، ضخامت دیواره Wall Thickness  بیشترین هزینه را تحمیل می کند و این در حالیست که ایراد نقاط کثیف درصد ناچیزی از هزینه را شامل می شود. لذا لازم است در انتخاب واحد اندازه گیری، واحدی که دارای اهمیت بیشتر است را انتخاب نمایید.

 

·          ضروری است که از یک واحد برای اندازه گیری استفاده شده و این واحد نیز در نمودار قید شود.

 

·     مطمئن شوید که دسته "غیره" بی دلیل بزرگ نشود. در صورتیکه این طبقه بیش از 25% مشکلات را در بر گرفت، لازم است آن را به قسمت های کوچکتر بشکنید.

/ 11 نظر / 110 بازدید
نمایش نظرات قبلی
صادق روزبهی

بابا ريکاوری چيه؟ اطلاعات کاريم از بين رفته نه اطلاعات شخصی ام.

اميرعلی

من وقتی کارم را در کارخانه فعلی شروع کردم، ضایعات دستگاهها نزدیک به ۱۰٪ بود، با گذشت زمان به ۵٪ رسید و الان میانگین ضایعات ۳.۵٪ است. در طی این مراحل کارایی نمودار پارتو، کمتر و کمتر شد! می دانی چرا؟ حتما می دانی ولی اگر خواستی می توانم توضیح دهم یا علی مدد

صادق روزبهی

حدس می زنم به دليل کاهش به اصطلاح علل با دليل و افزايش نسبی عوامل تصادفی باشه که به همين دليل ديگه اون اصل ۲۰ به ۸۰ در نمودار پارتو صدق نمی کنه و نمی شه ازش استفاده کرد. دليل اين هم اين است که فرآيند به ميزان بهره وری که براش طراحی شده نزديک شده و برای ايجاد بهبود بيشتر بايد به طراحی مجدد فرآيند يا محصول يا دستگاه پرداخت. در هر صورت اگر نظر ديگه ای داری خوشحال ميشم بگی تا هم خودم هم ديگران ياد بگيريم.

آيينه

خوندن وبلاگتون به آدم چیز یاد می ده ولی به صورت پراکنده . فکر می کنم ذهمتون نظم خاصی ندارد که البته با استفاده از وبلاگ می تونین کم کم ان را منظم کنید . چون وبلاگتون تقریبا تخصصی و در زمینه مدیریت است و دارای یک موضوع باز و آزاد نیست بهتر است با ترتیب بهتری این "دروس آموخته" تان را مطرح کنید .

محمد

صادق جان يه سوالی من الان دارم روی يه مقاله ای کار ميکنم دنبال يه متد برای وزن دهی يه سناريو ميگردم سناريوها تشکيل شدند از يه سری پارامترهای کمی و کيفی يک جنس که توی همه سناريوها با مقادير مختلف تکرار شدند. مشکلم اینجاست که مقادير مختلف هر کدوم از پارامترها نسبت به هم ارجحيتی ندارند که بشه مقايسه زوجيشون کرد ولی بايد سناريو ها رو ریت کنم. چيزی به ذهنت ميرسه؟

صادق روزبهي

پاسخ دوستان عزيزم محمد و آينه را توی وبلاگ خودشون دادم. ممنون که سر زديد.

محمد

اوکی راه جالبيه ممنون بزار تست کنم ببينم چی ميشه...

اميرعلی

درسته! اون اوايل علل خاص وجود داره و با اصل ۲۰-۸۰ ميشه خاصها را پيدا کرد و حذف کرد. اما فکر می کنم وقتی پارتو جواب ندهد و همه عيبها ژراکندگی شبيه هم داشته باشند محدوده عيوب عام است. چيزی که گفتی را من ديدم و از نزديک لمس کردم

زينب

خوب بود. و مفيد. مرسي[لبخند]