‎‎ ‎‎ ‎‎ ‎‎ 77- نمودار جریان فرآیند (PFD) - دروس آموخته

77- نمودار جریان فرآیند (PFD)

یکی از ضعف های بسیار بزرگ مهندسین صنایع در کشور ما، عدم آشنایی این مهندسین با سایر رشته های مهندسی و فرآیندهای کاری و ابزارهای آنها می باشد. این مشکلی است که هر مهندس صنایعی در بدو ورود به صنعت با آن مواجه می شود. لذا لازم دانستم از این پس برخی از اصطلاحات و نمودارها و ابزارهای مورد استفاده در سایر رشته های مهندسی نظیر برق و ابزار دقیق، پایپینگ، تجهیزات و فرآیند و غیره را در وبلاگ بصورت مختصر توضیح بدهم. در این بخش سعی می کنم ضمن رعایت پیش نیازی، موارد با کاربرد بیشتر را در اولویت کاری قرار بدهم. از همه دوستان صاحبنظر (چه از رشته صنایع یا سایر رشته ها) هم درخواست می کنم اگر می توانند در پربارتر شدن این بخش بنده را کمک کنند.

به عنوان شروع کار در این بخش قصد دارم مختصری در مورد نمودار جریان فرآیند (PFD) که کاربرد زیادی در طراحی پروسه ها دارد توضیحاتی ارائه کنم.

 


 

Process Flow Diagram -PFD

این نمودار یک نمودار متداول در مهندسی شیمی و مهندسی فرآیند برای نشان دادن جریان اصلی تجهیزات و فرآیند در کارخانه می شود.

نمودار PFD نمایش شماتیک کلیه فعالیت هایی که در یک پروسه انجام می شوند و دربردارنده اطلاعات مورد نیاز برای تجزیه و تحلیل می باشد.

در شکل زیر برخی از نمادهای مورد استفاده در این نمودار نشان داده شده است.

PFD

با مشاهده یک PFD اطلاعات زیر را می توان کسب کرد:

  •  محدوده پروسه
  •  نمایش گرافیکی چیدمان تجهیزات اصلی، خطوط فرآیندی و لوپ های کنترلی
  •  انبار مواد خام، محصول و نرخ جریان خط اصلی و شرایط عملکردی
  •  یوتیلیتی هایی که در پروسه بصورت مداوم مورد استفاده قرار می گیرند.

 

PFD example

در یک PFD آیتم های زیر نمایش داده می شود:

  •  لوله کشی فرآیند
  •  سمبل، نام و کد شناسایی تجهیزات اصلی
  •  شیرها و شیرهای کنترلی که بر روی عملکرد سیستم اثر می گذارند
  •  ارتباط با سایر سیستم ها
  •  انشعابات فرعی (Bypass) مهم و خطوط سیرکوله
  •  نرخ های سیستم و مقادیر عملکردی مانند حداقل، نرمال و حداکثر جریان، فشار یا درجه حرارت
  •  ترکیب مایعات

 

از سوی دیگر PFD اطلاعات زیر را ارائه نمی دهد:

  •  نوع لوله ها
  •  شماره خط لوله
  •  انشعابات فرعی غیر مهم
  •  شیرهای جداسازی و توقف (Shutoff)
  •  شیرهای ایمنی
  •  اطلاعات مربوط به کدها
  •  اطلاعات مربوط به ارتعاشات

 

راهکارهای عمومی برای رسم PFD

  •  نمودار PFD نباید بصورت مقیاس تهیه شود
  •  این نمودار باید از چپ به راست بر اساس جریان فرآیند رسم شود
  •  جریان اصلی فرآیند باید با خط پررنگ رسم شود
  • خطوط یوتیلیتی باید فقط در صورتیکه تجهیزات اصلی را ترک می کنند و یا به آن وارد می شوند نمایش داده شوند

 

 

قبل از تهیه PFD باید گام های زیر انجام شود:

1- مطالعات امکان سنجی

2-  مبانی طراحی فرآیند

3- طراحی مفهومی

4- نمودار جریان ساده

5- شبیه سازی حالت پایا

6- تهیه PFD و بالانس حرارت و متریال

 

برای مشاهده و دانلود فایل اتوکد مربوط به سمبل های مورد استفاده در رسم PFD می توانید به اینجا مراجعه کنید.

اشتراک و ارسال مطلب به:

  
نویسنده : صادق روزبهی- PMP ; ساعت ۳:٤٩ ‎ب.ظ روز ٧ مهر ۱۳۸٧


‎ ‎‎ ‎‎ ‎
‎ ‎‎ ‎
‎ ‎
‎ ‎‎ ‎‎ ‎
‎‎ ‎‎